Het bedrijfsleven is zo gebrand op ‘zakelijkheid’ dat bijna alle communicatie uitingen, als gevolg van die onnatuurlijke behoefte aan ‘zakelijke uitstraling’, doorspekt zijn van dodelijke saaiheid van de bovenste plank. Het bedrijfsleven draait in de eerste plaats om mensen. Wil je succesvol communiceren met mensen gebruik dan ook menselijke taal.

Financial reportEen paar jaar geleden gaf ik een training over visual storytelling bij een beursgenoteerd (AEX notering) bedrijf aan het analytics team. Desbetreffende afdeling was verantwoordelijk voor het samenstellen van financiële rapportages over de diverse regio’s waarin het bedrijf actief is om het management van inzichten te voorzien.

De rapportage van de financiële cijfers werden tot dan op een standaard manier gepresenteerd. Lees: Overdaad aan tabellen en grafieken vol met getallen in een droge opsomming van feiten zonder een rode draad.

De training ging dan ook over hoe visual storytelling gebruikt kan worden om financiële rapportages inzichtelijker te maken voor het management team. De deelnemers deden actief mee, er was veel interactie en het belangrijkste: de sessie had de deelnemers geïnspireerd tot nieuwe ideeën om de rapportages begrijpelijker te maken.

Saaiheid: De doder van begrip en inzicht

De deelnemers waren gewend om rapportages vol met data te proppen zonder nadere uitleg wat al die data concreet betekent. Het waren in feite droge opsommingen van allerlei getallen zonder uitleg wat zo’n getal nu precies betekent voor de bedrijfsvoering.

Het grootste probleem was dat deze manier van rapporteren weinig informatie verschafte én ook nog eens dodelijk saai was om door te lezen. Niet zo gek dat het management team besloten had om training te verschaffen, zodat de rapportages meer inzicht zouden bieden waarmee betere beslissingen genomen kunnen worden.

Hoe storytelling ruwe data omzet naar bruikbare informatie

Een van de belangrijkste leerpunten van storytelling is om de feiten te vertalen naar inzichten. Met andere woorden, om expliciet te maken wat al die cijfers betekenen in plaats van het te presenteren als een gegeven over een realiteit, zonder uit te leggen over welke realiteit je het hebt.

The power of visual storytelling explain the world

Een groeicijfer van bijvoorbeeld 8% is dat goed of slecht. Op zichzelf heeft zo’n getal weinig waarde. In de context van een volwassen markt kan 8% groei bovenmaats zijn, terwijl een zelfde groeicijfer in een opkomende, groeimarkt wellicht juist ondermaats is. Dit zijn inzichten die managers in staat stellen om de passende maatregelen te nemen.

Data vertalen naar betekenisvolle informatie is dan ook de eerste stap. Het doel is immers om ruwe data te vertalen naar inzichten zodat betere beslissingen genomen kunnen worden. Dat inzicht komt niet automatisch, ook niet als je de vertaalslag van ruwe data naar informatie hebt gemaakt.

De tweede stap is namelijk om die informatie op zo’n manier presenteren dat het verworven inzicht ook duidelijk wordt voor degene aan wie je het presenteert. De kracht van visual storytelling is dat je op een goede en leuke manier dat noodzakelijke inzicht kan creëren.

Storytelling is emotie

De nieuwe ideeën die de afdeling had opgedaan, zouden de rapportages inzichtelijker maken, meer impact creëren en zowaar leuk maken. Met visual storytelling hadden ze nu een middel om ruwe data te transformeren naar informatie. Humor, drama, metaforen en visualisaties werden gebruikt om inzichten duidelijk te maken.

Smileys emotions

Verhalen vertellen brengt automatisch een emotioneel element met zich mee en dat maakt een verhaal zo memorabel, inzichtelijk en ook leuk. Maar hier wringt de schoen dan ook.

Een verhaal vertellen op een menselijke manier was zo anders dan hetgeen de deelnemers gewend waren, dat ze na afloop van de sessie twijfelden in hoeverre ze hun creatieve ideeën daadwerkelijke konden verwerken in de rapporten zonder intern een shock effect te creëren. De nieuwe manier van presenteren was namelijk veel menselijker en leuker, maar was daarmee compleet anders dan de droge, saaie, ‘zakelijke’ vorm die voorheen gebruikt werd.

Weg met de saaiheid

Bedrijven en emoties zijn geen gangbaar paar. In het bedrijfsleven worden emoties het liefst helemaal weggecijferd. Je wordt geacht zakelijk te zijn, beroofd van enige emotie en leuk lijkt al helemaal niet te mogen. Leuk zijn doe je maar thuis denkt menig manager. Alles moet serieus zijn. Zakelijkheid en professionaliteit lijkt wel synoniem te zijn met saaiheid omdat het juist onttrokken is van ook maar enige emotie.

The Joker The Dark Knight Why so serious

Het is dan ook niet gek dat zoveel mensen weinig plezier beleven aan werk. Op het werk worden we overspoeld met meetings, presentaties, rapporten, etc. die allemaal zo ontiegelijk saai en strontvervelend zijn. Saai omdat ze beroofd zijn van alle menselijkheid door ze krampachtig ‘serieus’, ‘zakelijk’ en ‘professioneel’ te houden. Geen humor, geen plaatjes, geen drama, niks leuks.

Mens zijn betekent per definitie emotie. Bedrijven bestaan uit mensen en bedrijven bestaan om het mensen makkelijker te maken via diensten en/of producten. Als mensen het bedrijf vormen, waarom doen we dan zo krampachtig om alles wat met werk te maken heeft te ontdoen van enige vorm van menselijkheid? Door menselijk te zijn, kan je juist mensen aan je binden: klanten en werknemers.

Visual storytelling biedt de mogelijkheid om bedrijven, rapportages, producten etc. menselijker te maken. Hoewel storytelling al eeuwen oud is, is het nieuw voor bedrijven. En wat nieuw is, kan soms eng aanvoelen. Maar angst is een slechte raadgever. Storytelling is menselijk en juist daarom zo belangrijk om te gebruiken. We moeten alleen over die drempel van angst voor nieuwe dingen heen. Een angst die helemaal ongegrond is, zeker als het alternatief saaiheid is.

Conclusie

Organisaties zijn zo druk bezig om vooral zakelijk te blijven dat we vergeten zijn waar het echt omdraait, namelijk: mensen. Mensen betekenen per definitie emotie. Mensen houden van verhalen, aansprekende visuals, humor, etc. Waarom is het zo moeilijk om het bedrijfsleven een vleugje menselijkheid te geven en daarmee leuk te maken?

We zijn zo gewend dat bedrijven vooral serieus en zakelijk moeten zijn dat de toevoeging van menselijke elementen opeens onwennig is. Maar zijn bedrijven juist niet voor mensen? Bedrijven worden gerund door mensen, voor mensen. Weg met de saaiheid, terug met de menselijkheid.

Images via Pixabay except the Joker. 
The Joker & The Dark Knight are © Warner Bros.